Balans akomodacyjny

Akomodacja czyli nastawność oka to zdolność dostosowania się oko do oglądania przedmiotów znajdujących się w różnych odległościach. Dostosowanie to jest możliwe dzięki zmianie kształtu soczewki. Soczewka jest elastyczna i pod wpływem działania wewnątrzgałkowych mięśni rzęskowych zmienia swój kształt. Gdy przyglądamy się przedmiotom z bliska, skurcz mięśnia rzęskowego sprawia, że soczewka staje się bardziej wypukła i jej moc optyczną rośnie. Gdy przyglądamy się przedmiotom w oddali, mięsień rzęskowy rozluźnia się, a soczewka staje się bardziej płaska. Zmiana krzywizny soczewki powoduje zmianę jej ogniskowej, a co za tym idzie – zmianę jej zdolności skupiającej.

Komfort widzenia w obu oczach

Każde oko ma inną, indywidualną dla niego zdolność akomodacji. O balansie obuocznym mówimy, kiedy akomodacja jest jednakowo rozluźniona w obu oczach. Dlatego w ramach każdego badania optometrycznego przeprowadza się balans akomodacyjny, żeby jedno oko nie było bardziej obciążone niż drugie i nie ulegało szybszemu zmęczeniu. Mówimy, że należy wyrównać lub zbalansować akomodację. To właśnie prawidłowa korekcja wady wzroku uwzględniająca dodatkowo balans akomodacji obu gałek ocznych jest gwarancją komfortu podczas patrzenia na przedmioty tak bliskie, jak i dalekie. Innymi słowy: brak balansu akomodacyjnego skutkuje wyczuwalnym dyskomfortem, zmęczeniem oczu i pogorszeniem widzenia.

Podczas badania w gabinecie okulistycznym lub optometrycznym możemy zostać poddani testowi czerwono-zielonemu. Polega on na tym, że osoba przeprowadzająca badanie pokazuje nam na podświetlanej tablicy czarne figury na czerwonym i zielonym tle – najczęściej są to czarne pierścienie. To test do sprawdzenia czy refrakcja sferyczna została skorygowana prawidłowo. Pacjent informuje osobę prowadzącą badanie, który pierścień wydaje się bardziej czarny. Jeśli ten na zielonym tle, w grę może wchodzić nadwzroczność, jeśli na czerwonym – krótkowzroczność.

Akomodacja a zmęczenie oczu

Wyrównanie akomodacji szczególnie ważne jest przy różnowzroczności. Kiedy wada w każdym oku jest inna, jedno oko siłą rzeczy ma tendencję do bycia dominującym, a to sprawia, że bardziej się męczy. W sytuacji silnego stresu czy przepracowania, oko dominujące pierwsze zaczyna mieć kłopoty z akomodacją. Dobranie odpowiednich okularów oraz zbalansowane akomodacji to jedno, natomiast wykonywanie ćwiczeń optometrycznych – drugie. W przypadku pracy skutkującej szybkim męczeniem się oczu (np. wielogodzinna praca przy komputerze) warto poprosić optometrystę o ustalenie listy ćwiczeń, które pomagałyby w utrzymaniu wzroku w dobrej kondycji.

Noś okulary!

Należy pamiętać, że współczesna okulistyka stanowczo odradza podejście preferowane lata temu, kiedy dzisiejsi trzydziesto- czterdziestolatkowie chodzili do szkoły. Mówiono wtedy, że małą wadę wzroku można zignorować, żeby oczy nie przyzwyczajały się do okularów czyli do korekty i pracowały. Tymczasem dziś takie podejście jest odrzucane: jeśli mamy zdiagnozowaną wadę wzroku, okulary lub soczewki kontaktowe trzeba nosić stale, żeby zahamować pogłębianie się wady. Jest to istotne zwłaszcza, kiedy wada diagnozowana jest w wieku dojrzewania, a młody człowiek odmawia noszenia okularów ze względów towarzysko-estetycznych. Szacuje się, że ok. 80% społeczeństwa nie ma sokolego wzroku, a z profilaktycznych konsultacji okulistycznych korzystamy niechętnie.